Podatki od ETF krok po kroku

Od zysków z ETF-ów płacisz w Polsce 19% podatku, ale kiedy i kto go rozliczy, zależy od dwóch rzeczy: czy fundusz wypłaca dywidendy i czy Twój broker jest polski. Poniżej po kolei: co robi za Ciebie broker, co musisz zrobić sam i po jakim kursie przeliczyć waluty.

Trzy różne podatki, które Cię dotyczą

Przy inwestowaniu w ETF-y w grę wchodzą trzy zupełnie różne obciążenia. Dwa pierwsze rozliczasz w rocznym PIT, trzeciego nie zobaczysz nigdzie poza wynikiem funduszu.

• 19% od zysku ze sprzedaży jednostek — płacisz dopiero wtedy, gdy sprzedasz, od różnicy między przychodem a kosztem zakupu.
• 19% od dywidend wypłaconych przez fundusz dystrybuujący — za każdym razem, gdy wypłata trafi na Twój rachunek.
• Podatek u źródła wewnątrz funduszu — fundusz z Irlandii płaci 15% od dywidend amerykańskich spółek, zanim pieniądze wrócą do jego portfela. Nie wykazujesz go w PIT i nie odliczysz; obniża wynik funduszu, dlatego przy funduszach na rynek amerykański kraj rejestracji ma znaczenie.

Fundusz akumulujący: jedno rozliczenie, przy sprzedaży

Fundusz akumulujący reinwestuje dywidendy w środku i nic nie trafia na Twój rachunek, więc nie powstaje przychód do opodatkowania. Podatek liczysz raz — w roku, w którym sprzedasz jednostki. Przez cały czas inwestowania pracuje dla Ciebie także ta część, którą kiedyś oddasz fiskusowi.

Czym różni się fundusz akumulujący od dystrybuującego →

Fundusz dystrybuujący: podatek liczysz sam, co wypłatę

Dywidenda z funduszu zarejestrowanego w Irlandii czy Luksemburgu przychodzi do Ciebie w całości — te kraje nie pobierają podatku przy wypłacie do polskiego inwestora. Polski broker nie jest tu płatnikiem, więc nie pobierze zaliczki i nie wykaże wypłaty w PIT-8C.

To znaczy, że 19% od każdej dywidendy musisz wykazać i zapłacić samodzielnie w rocznym PIT-38, w części dotyczącej przychodów zagranicznych. To najczęstszy błąd początkujących: myślą, że skoro broker przysłał PIT-8C, to wszystko jest rozliczone.

PIT-8C: co broker robi za Ciebie, a czego nie

Polski dom maklerski do końca lutego wystawia PIT-8C z przychodami i kosztami ze sprzedaży papierów wartościowych za poprzedni rok. Te liczby przepisujesz do PIT-38, a w usłudze Twój e-PIT są już wstępnie wypełnione.

• PIT-8C obejmuje sprzedaż jednostek ETF — także tych kupionych na giełdzie zagranicznej przez polskiego brokera.
• PIT-8C nie obejmuje dywidend zagranicznych. Dopisujesz je sam.
• Zagraniczny broker (Interactive Brokers, Saxo) nie wystawia PIT-8C w ogóle. Wszystko liczysz z jego rocznego zestawienia, transakcja po transakcji.

Kurs waluty: tu potyka się najwięcej osób

Kupując fundusz notowany w euro czy dolarze, do PIT przeliczasz każdą kwotę na złote po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień transakcji — osobno dla zakupu (koszt) i osobno dla sprzedaży (przychód). Nie liczy się kurs z dnia transakcji ani kurs, po którym przewalutował broker.

Konsekwencja bywa zaskakująca: przy osłabieniu złotego możesz mieć zysk podatkowy nawet wtedy, gdy kurs funduszu w euro spadł. Działa to też w drugą stronę.

Kalkulator podatku Belki →

Strata: rozliczysz ją, ale tylko z zyskami kapitałowymi

Stratę wykazaną w PIT-38 odliczysz od dochodów z tego samego źródła w ciągu najbliższych pięciu lat, przy czym w jednym roku nie więcej niż połowę straty. Alternatywnie możesz odliczyć ją jednorazowo, do 5 mln zł. Straty z giełdy nie połączysz z dochodem z pracy ani z działalności.

Warto o tym pamiętać przy sprzedaży ze stratą pod koniec roku: rozliczysz ją tylko wtedy, gdy wykażesz ją w zeznaniu, nawet jeśli w danym roku nie masz żadnego zysku.

Kiedy podatku nie ma wcale

Na koncie IKE zysk jest zwolniony z podatku po ukończeniu 60 lat, na IKZE płacisz 10% ryczałtu od wypłaty po 65. roku życia, a od 2027 roku dochodzi OKI, gdzie dochody są poza podatkiem Belki, ale pojawia się podatek od wartości aktywów. W trakcie oszczędzania na żadnym z tych kont nie rozliczasz ani sprzedaży, ani dywidend.

Kalkulator IKE i IKZE →

Czym jest OKI i jak działa podatek od wartości aktywów →

Formularz W-8BEN — kiedy jest potrzebny

W-8BEN to oświadczenie dla amerykańskiego fiskusa, które obniża podatek u źródła od dywidend z amerykańskich papierów z 30% do 15%. Podpisujesz je u brokera, gdy kupujesz akcje albo fundusze notowane w USA.

Przy europejskich funduszach UCITS — a takie kupuje w Polsce niemal każdy — jako inwestor nie składasz W-8BEN. Rozlicza się nim fundusz, a Ty widzisz tylko efekt w jego wyniku.

Zdarzenia, które zaskakują

Kilka sytuacji kończy inwestycję albo tworzy obowiązek podatkowy, choć nie wygląda to na zwykłą sprzedaż.

• Likwidacja funduszu: dostajesz wypłatę według wyceny i rozliczasz ją jak sprzedaż, nawet jeśli nie chciałeś wychodzić z inwestycji.
• Połączenie funduszy albo zmiana klasy jednostek: sprawdź u brokera, czy wykaże to jako sprzedaż jednych i zakup drugich — od tego zależy, czy powstanie podatek.
• Podział jednostek (split) nie jest zdarzeniem podatkowym: masz więcej jednostek o niższej cenie, koszt nabycia się nie zmienia.
• ETC na złoto czy srebro rozliczasz tak samo jak ETF — 19% od zysku przy sprzedaży.

Terminy

PIT-8C od polskiego brokera dostajesz do końca lutego. PIT-38 za poprzedni rok składasz i płacisz podatek do 30 kwietnia. Jeśli korzystasz z Twój e-PIT, zeznanie czeka wstępnie wypełnione danymi z PIT-8C — ale dywidendy zagraniczne i transakcje u zagranicznego brokera musisz dopisać sam, inaczej rozliczenie będzie niepełne.

Zastrzeżenie

To opracowanie ma charakter informacyjny i nie jest poradą podatkową. Przepisy się zmieniają, a sytuacja każdego podatnika bywa inna — przy większych kwotach albo nietypowych zdarzeniach warto skonsultować się z doradcą podatkowym.