TER – koszt roczny funduszu ETF

TER (Total Expense Ratio, wskaźnik kosztów całkowitych) to roczny koszt utrzymania funduszu ETF wyrażony w procentach aktywów. TER 0,20% oznacza, że fundusz pobiera rocznie 20 groszy od każdych 100 zł, które w nim trzymasz. Nie płacisz tej opłaty osobno – jest codziennie, po kawałku, odejmowana od wyceny jednostek, więc widzisz ją tylko jako nieco niższy wynik.

Co wchodzi w skład TER

Opłata za zarządzanie (największa część), koszty depozytariusza i administracji, licencja za indeks, audyt i opłaty rejestracyjne. Emitent podaje TER w dokumencie KID jako „koszty bieżące” albo w karcie funduszu. W ETF Radar znajdziesz go w tabeli „Parametry funduszu” na karcie każdego ETF-u.

Ile to kosztuje w praktyce

Poniżej wpłata jednorazowa 10 000 zł przy stopie zwrotu 7% rocznie przed kosztami. Różnica między TER 0,07% a 0,50% po 20 latach to ponad 3 000 zł z tej jednej wpłaty – nie dlatego, że opłata jest wysoka, tylko dlatego, że co roku zabiera część kapitału, który przestaje pracować.

TER	po 10 latach	koszt opłat (10 lat)	po 20 latach	koszt opłat (20 lat)
0,00%	19 672 zł	—	38 697 zł	—
0,07%	19 543 zł	−128 zł	38 194 zł	−503 zł
0,20%	19 307 zł	−365 zł	37 276 zł	−1 421 zł
0,50%	18 771 zł	−900 zł	35 236 zł	−3 460 zł
1,00%	17 908 zł	−1 763 zł	32 071 zł	−6 625 zł

Wpłata jednorazowa 10 000 zł, 7% rocznie przed kosztami, stopa netto = stopa brutto minus TER. „Koszt opłat” to różnica wobec funduszu bez opłat. Uproszczenie: bez prowizji, spreadu i podatku.

Typowy TER według klasy aktywów

Nie ma jednego „dobrego” TER – zależy od tego, co fundusz kupuje. Szerokie indeksy akcji i obligacji skarbowych są najtańsze, sektory, rynki wschodzące, nieruchomości i surowce kosztują więcej. Tabela pokazuje medianę, średnią i minimum z funduszy w bazie ETF Radar (ETF-y bez lewara, według deklarowanego TER).

Klasa aktywów	Funduszy	Mediana TER	Średnia	Dolny kwartyl
Akcje	1957	0,25%	0,30%	0,17%
Obligacje	927	0,15%	0,20%	0,10%
Surowce	58	0,35%	0,40%	0,30%
Nieruchomości	38	0,40%	0,41%	0,33%
Rynek pieniężny	33	0,10%	0,16%	0,09%
Kryptowaluty	4	0,65%	0,74%	0,65%
Wszystkie ETF-y	3018	0,22%	0,27%	0,14%

Aktywne fundusze ETF z bazy ETF Radar bez lewara, według TER deklarowanego przez emitenta; pominięte fundusze bez podanego TER. Dolny kwartyl: 25% funduszy w klasie ma TER nie wyższy niż ta wartość.

TER a różnica odwzorowania (tracking difference)

TER to koszt zadeklarowany, a nie faktyczny. Prawdziwy koszt posiadania funduszu to różnica odwzorowania: o ile wynik ETF-u odstaje od wyniku indeksu w tym samym okresie. Poza TER wpływają na nią podatek u źródła od dywidend (fundusz z Irlandii płaci 15% od dywidend amerykańskich spółek, z Luksemburga 30%), przychody z pożyczania papierów, koszty swapu w replikacji syntetycznej i sposób doboru spółek. Zdarza się, że fundusz z TER 0,20% odstaje od indeksu mniej niż fundusz z TER 0,12% – i to ten pierwszy jest realnie tańszy. Różnicę odwzorowania sprawdzisz w karcie funduszu u emitenta, porównując wynik funduszu z wynikiem indeksu za 1, 3 i 5 lat.

Czego TER nie obejmuje

Prowizji maklerskiej za kupno i sprzedaż, spreadu (różnicy między ceną kupna a sprzedaży w arkuszu zleceń), kosztu przewalutowania u brokera, gdy kupujesz w euro lub dolarze, ani podatku Belki od zysku. To koszty po Twojej stronie, niezależne od funduszu, i przy małych kwotach potrafią przewyższyć TER.

Czy niski TER to zawsze lepszy wybór

Nie zawsze. Przy dwóch funduszach na ten sam indeks niższy TER to zwykle dobry sygnał, ale sprawdź jeszcze wielkość aktywów (mały fundusz może zostać zlikwidowany lub połączony z innym), obrót na giełdzie, na której kupujesz (szeroki spread kosztuje więcej niż kilka setnych procenta TER), i różnicę odwzorowania. Przy funduszach na różne indeksy porównywanie TER nie ma sensu – najpierw wybierz, w co chcesz inwestować.

Jak znaleźć tanie ETF-y

Na liście funduszy ETF Radar posortuj po TER i zawęź do klasy aktywów albo giełdy. Najtańsze fundusze na S&P 500 mają TER od 0,03%, szerokie indeksy akcji świata od około 0,07%, obligacje skarbowe USA od 0,05%.

Lista funduszy posortowana od najniższego TER